Je hebt een idee en je wilt weten of het hout snijdt voordat je er maanden in stopt. Dat kun je zelf. Hieronder staat wat een concepttest wel en niet beantwoordt, welke routes je realistisch hebt, en hoe je voorkomt dat je uitkomst niets waard is.
Een concepttest legt een idee voor aan mensen die het nog niet kennen, en meet hoe zij erop reageren voordat het bestaat. Niet het logo, niet de prijs, niet de website: het idee zelf, in één alinea.
De vraag die je beantwoordt is smal: begrijpen mensen wat dit is, herkennen ze het probleem dat het oplost, en vinden ze de oplossing de moeite waard. Meer niet.
Wat een concepttest níet beantwoordt: of je het kunt bouwen, of je het kunt verkopen, of iemand er uiteindelijk geld voor neerlegt en wat het mag kosten. Dat zijn andere tests. Een concepttest die 'ja' zegt betekent alleen dat het idee de moeite van het uitwerken waard lijkt.
Elke route kost iets anders en is ergens anders slecht in. Ze sluiten elkaar niet uit — de meeste mensen doen er uiteindelijk twee.
Tien gesprekken van twintig minuten met mensen die je al kennen. Kost je een dag of twee inplannen en bellen, en levert de rijkste antwoorden op die er zijn: je hoort de aarzeling, niet alleen het cijfer. Waar het slecht in is: je eigen klanten zijn per definitie mensen die je al gekozen hebben. Ze zijn te aardig, ze denken met je mee, en ze vertegenwoordigen niet de markt die je nog niet hebt.
Leg het idee voor in een vakgroep, subreddit of community waar je doelgroep zit. Kost een half uur en is gratis. Waar het slecht in is: je hoort de mensen die willen reageren, en dat is een aparte soort. Je krijgt scherpe kritiek van een handvol mensen en geen enkel idee van wat de stille meerderheid vindt. Bruikbaar om gaten in je redenering te vinden, niet om iets te meten.
Een vragenlijst uitzetten onder een gekochte of geworven steekproef. Kost je een week: opzetten, veldwerk, opschonen, analyseren — en er gaat geld in om aan genoeg respondenten te komen. Dit is de enige route hieronder die je een getal geeft waar een significantieberekening op kan. Waar het slecht in is: traag, en één slecht geformuleerde vraag verpest de hele uitzet zonder dat je het merkt tot de analyse.
Je legt dezelfde alinea voor aan een gewogen doorsnede van de bevolking en krijgt binnen enkele minuten een reactie per segment, met de redenering erbij. Kost je de tijd om de alinea goed te schrijven. Waar het slecht in is: het is een simulatie. Geen significantie, geen veldwerk, geen echte mensen. Het is de snelste eerste ronde — het punt waarop je merkt dat één segment iets heel anders leest dan jij bedoelde — en niet het bewijs waarmee je een investering verdedigt.
De volgorde doet ertoe. De meeste zelfgedane tests gaan mis in stap één, niet in de analyse.
Vier tot zes zinnen. Wat het is, voor wie, welk probleem het wegneemt, en wat er anders is dan hoe die persoon het nu oplost. Geen bijvoeglijke naamwoorden die je zelf niet kunt bewijzen ('slim', 'naadloos', 'revolutionair'). Als je de alinea niet zonder die woorden kunt schrijven, weet je nog niet wat je aanbiedt.
Voordat je iets uitzet: geef de tekst aan één persoon die er niets van weet en vraag wat het is. Komt er iets anders terug dan je bedoelde, dan test je vanaf nu je omschrijving en niet je idee. Dit kost vijf minuten en redt de hele test.
Schrijf op welke groepen relevant zijn en wat je van elke groep verwacht. Doe je dat achteraf, dan ga je onbewust de groep zoeken die je gelijk gaf. Verwachtingen vooraf opschrijven is het goedkoopste stukje discipline dat er is.
'Hoe los je dit nu op?' en 'Wat heb je de vorige keer gedaan?' leveren bruikbare antwoorden. 'Zou je dit gebruiken?' levert beleefdheid op. Iedereen zegt ja tegen een hypothetische toekomst waarin ze niets hoeven te doen.
Een gemiddelde van 6,4 kan twee dingen betekenen: iedereen vindt het matig, of de helft vindt het geweldig en de helft snapt het niet. Dat zijn tegenovergestelde conclusies. Kijk altijd naar de verdeling en naar de groepen apart.
Noteer voor je begint welke uitkomst betekent dat je stopt. Zonder die grens vind je in elke uitkomst wel een signaal dat doorgaan rechtvaardigt.
Meer dan je denkt, en om een reden die weinig met statistiek te maken heeft. Bij tien reacties bepaalt één uitgesproken persoon de hele toon. Bij dertig zie je pas of een bezwaar terugkomt of van één iemand kwam.
Voor een kwalitatieve ronde — begrijpen waaróm mensen iets vinden — houdt het op na ongeveer tien tot vijftien gesprekken per groep: daarna hoor je hetzelfde nog een keer. Let op de woorden 'per groep'. Drie relevante groepen betekent drie keer die reeks, geen vijftien in totaal.
Wil je een percentage noemen dat je in een presentatie durft te verdedigen, dan zit je in enquêteland en gaat het over honderden respondenten per groep die je apart wilt kunnen uitsplitsen. Dat is precies waarom mensen dit uitbesteden.
En de eerlijke versie: de meeste concepten sneuvelen op de eerste tien reacties, om een reden die niemand had bedacht. Klein beginnen is prima, zolang je van een positieve uitkomst bij tien mensen geen conclusie maakt.
Deze vier komen het vaakst voor en zijn allemaal gratis te vermijden.
Als eerste ronde. Je hebt een alinea, je wilt binnen een uur weten of het idee overkomt zoals je denkt en welke groep afhaakt, en je wilt dat weten voordat je iemands tijd vraagt. Daar is een simulatie goed in: het is snel, het dwingt je de alinea scherp te schrijven, en je ziet de reactie per segment in plaats van als één cijfer.
Reynard is een simulatie. Het is geen veldwerk, er zit geen statistische significantie op, en het vervangt geen gesprek met een klant. Zie het als een snelle, gestructureerde tweede mening die je vertelt waar je moet kijken.
De praktische volgorde: simuleer, herschrijf, simuleer nog eens, en ga daarna met de scherpste versie naar echte mensen. Dan gebruik je de dure route — de gesprekken — voor de vragen die er nog toe doen.
Wat je wel en niet uit een prijsvraag haalt, en waarom je per segment moet kijken.
Lees verderHoe de weging werkt, waar het bruikbaar is en waar niet.
Lees verderDe Engelstalige pagina over concept testing met Reynard. Andere invalshoek, geen vertaling van deze pagina.
Lees verderEén check kost niets en vraagt geen account. Je ziet hoe de uitkomst eruitziet voordat je beslist of een volledige run de moeite waard is.
Start de gratis check